Home | laagfrequent geluid

Laagfrequent geluid is een veelvoorkomend milieuprobleem dat nog weinig erkend en herkend wordt door artsen en beleidmakers. Dit komt onder andere doordat de gevoeligheid voor laag frequent geluid tussen mensen heel verschillend is. Op deze pagina staan verwijzingen naar organisaties en rapporten die meer inzicht bieden.

 

Laagfrequent geluid. Waar staan we en hoe verder?

29 september 2017. Laagfrequent geluid (LFG) ontregelt het leven van veel Nederlanders en veroorzaakt aanzienlijke gezondheidsschade. De bronnen van laagfrequent geluid zijn lastig te meten en soms blijft het helemaal onduidelijk waardoor de overlast veroorzaakt wordt. De afgelopen jaren heeft de vereniging Leefmilieu de meldingen van LFG in kaart gebracht, en meegewerkt aan initiatieven om laagfrequent geluid te meten. Ook is samengewerkt met anderen zoals de Stichting Laagfrequent Geluid en het RIVM. Het probleem is beslist nog niet opgelost, maar er zijn wel stappen gezet. Op 29 september hebben we in een publieksbijeenkomst in Amersfoort de stand van zaken op een rijtje gezetten en in kleinere groepen met elkaar doorgepraat over mogelijke vervolgstappen.

Aan de orde kwam onder meer hoe een meting van laagfrequent geluid in zijn werk gaat en wat de mogelijkheden zijn om zelf te meten. De richtlijn van de GGD over LFG is toegelicht we zijn ingegaan op de in kaart gebrachte meldingen. Veel mensen die geconfronteerd zijn met de overlast van laagfrequent geluid leggen een hele weg af in de aanpak van hun probleem. Mede met de inbreng van deze ervaringsdeskundigen is besproken hoe we samen het beste verder kunnen. Deze bijeenkomst is mede mogelijk gemaakt door de financiële ondersteuning van het voormalige Meldpunt Gezondheid en Milieu.

Bekijk hieronder de reeds beschikbare presentaties:
- Lies Jonkman (Stichting Laagfrequent Geluid): Meldingen van LFg en LFg+
- Annelike Dusseldorf (RIVM): Richtlijn ‘het horen van een bromtoon’
- Jan van Muijlwijk (Omgevingsdienst Groningen): Op zoek naar de bron van de brom

LFG bijeenkomst Amersfoort

- terug naar boven -

Geluidsmeting trafostation leidt tot geluidsscherm

Juni 2016. Bij de planning van de nieuwe woonwijk Brugkwartier heeft de gemeente Nijmegen geluidsmetingen laten verrichten aan het nabijgelegen transformatorstation (zie afbeelding). De resultaten van deze meting hebben geleid tot het besluit een geluidsscherm te bouwen van 7 meter hoog en 80 meter lang. Hierdoor kunnen woningen gebouwd worden tot op een afstand van 70 meter van dit trafostation. Uit de metingen blijkt dat dit station continu (dag en nacht) een geluid afgeeft met een bronsterkte van 80 - 97 dB(A). Bij schakelen kan dit oplopen tot 110 - 120 dB(A). Dit betreft een tonaal (laagfrequent) geluid met een frequentie van 100 Hz en veelvouden daarvan.
Voor wat betreft de toelaatbare geluidsniveaus bij woningen, is in deze situatie het Activiteitenbesluit van kracht. Hierin zijn onder meer de standaardgrenswaarden opgenomen waaraan woningen overdag, s ’avonds en s ’nachts mogen worden blootgesteld (respectievelijk 50, 45 en 40 dB(A). Door het bouwen van het geluidsscherm verwacht de gemeente deze waarden te kunnen realiseren.

Wil je meer weten over de metingen en de beoogde effecten van het geluidsscherm, bekijk dan de volgende rapporten:
- Akoestisch onderzoek: De metingen
- Akoestisch onderzoek: Mogelijke maatregelen

Transformatorstation
Op de middelste foto een overzicht van het transformatorstation, waar links op de foto een begin is gemaakt met het uitgraven van de fundering voor het geluidsscherm.

- terug naar boven -

Gemeente Almere vraag minister norm te maken voor laagfrequent geluid

Februari 2016. Naar aanleiding van overlast van enkele inwoners heeft de gemeenteraad van Almere op 25 februari een motie aangenomen om de minister te vragen een norm te maken voor laagfrequent geluid. Op dit moment zijn er geen regels, waardoor laagfrequent geluid wettelijk niet Logo Raad Almereerkend wordt en gemeenten nauwelijks kunnen ingrijpen als er klachten over binnen komen. Veel mensen hebben last van laagfrequent geluid, dit blijkt ook ieder jaar weer uit de meldingen die daarover bij de vereniging Leefmilieu binnenkomen. De gemeente Almere is geïnspireerd door het voorbeeld van de gemeente Nijmegen die al eerder een dergelijk brief naar de minister stuurde. Het zou een goed idee zijn als in meer gemeenten het initiatief van Nijmegen en Almere zou worden overgenomen.

Klik hier om de motie te bekijken

- terug naar boven -

Werkconferentie op 16 oktober: oplossingen voor laagfrequent geluid

Op 16 oktober 2015 organiseerde de vereniging Leefmilieu samen met de stichting Laagfequent Geluid en Edwin Buikema van ingenieursbureau Peutz een werkconferentie over laagfrequent geluid (LFG). Er waren 25 mensen uitgenodigd om na te denken over oplossingen voor LFG. Bij de oplossingen werd in twee richtingen gekeken: naar de mens en naar de geluidsbron.
Bij overlast ligt het startpunt van het proces altijd, daar waren de aanwezigen het over eens, in het meten van het geluid. Vervolgens kun je dan de bron opsporen en het probleem technisch proberen te verhelpen. Gaandeweg tijdens de werkconferentie bleek dat als bedrijven de bron zijn van de LFG overlast, er veel mogelijkheden zijn om de overlast op te lossen. Als het moet via de rechter, LFG wordt door rechters aangemerkt als objectiveerbare hinder: hinder die onderzocht moet worden. Maar wat kun je doen als de bereidheid om te meten er bij de lokale overheid niet is? Dan is het belangrijk dat burgers samenwerken.
Het probleem LFG is het moeilijkst oplosbaar als deskundigen geen LFG meten en de betrokken toch overlast ervaren door een bromtoon. De suggestie, die gedaan werd, is om dan onderzoek te gaan doen bij de mensen die ziek worden. Ga bijvoorbeeld na of niet-akoestische  prikkels verantwoordelijk kunnen zijn voor dit fenomeen. De GGD in Gelderland is gestart met een dergelijk onderzoek naar aanleiding van de bromtoon in Zutphen en de vele andere meldingen waarbij geen bron aangewezen kon worden. Een andere suggestie werd gedaan om, in navolging van Denemarken, in Nederland een ruimte in te richten, waarin de persoonlijke waarnemingsdrempel van mensen van LFG bepaald kan worden.
Kortom: LFG is in eerste instantie een milieu-probleem en als de bron van het geluid niet gevonden kan worden,  blijft er in ieder geval een taai gezondheidsprobleem over. Beide problemen verdienen een oplossing: door bronnen op te sporen en aan te pakken, wat nog lang niet altijd gebeurt, én door te gaan zoeken naar de oorzaken van ziekmakende bromtonen die niet door geluid veroorzaakt worden. 

Klik hier voor een samenvatting van de dag

Bekijk hier de presentaties:
- Presentatie van Edwin Buikema: Hooggevoelig voor LFG
- Presentatie van Theo Campmans: Reductie LFG - 2 Cases Grote kleine ketels
- Presentatie van Coert van den Enk: Bromtoon in Zutphen
- Presentatie van Dirk van der Plas: Presentatie SLG
- Presentatie van Bewoner Den Bosch: LFG, je zal er maar last van hebben
- Presentatie van Suzanne Eekhout: Juridische oplossing voor LFG
- Presentatie van Jan van Muijlwijk: Op zoek naar de bron

werkconferentie LFG

- terug naar boven -

LFG: Van probleem naar oplossing – 16 oktober werkconferentie

Van LFG (laagfrequent geluid) weten we al jaren dat het voor veel mensen een groot probleem is. Bij de Stichting LFG en de vereniging Leefmilieu komen er honderden meldingen over binnen en deze meldingen vormen het topje van de ijsberg. De problemen die een oplossing in de weg staan zijn voor een deel duidelijk: ontbrekende wet- en regelgeving, bronnen opsporen is lastig en kennis ontbreekt bij veel professionals.

Op 16 oktober 2015 willen niet verder gaan met het in kaart brengen van het probleem maar ons concentreren op de oplossingen. Met een beperkt aantal genodigden willen we in de vorm van een werkconferentie de (deel)oplossingen in kaart brengen en inventariseren hoe we op basis daarvan verder kunnen werken.  Uitgenodigd worden maximaal 25 betrokkenen uit de hoek van gezondheid, techniek, milieu en slachtoffers. Mocht je belangstelling hebben om deel te nemen, stuur dan een mailtje naar burgernetwerk@leefmilieu.nl en geef aan waarom je graag mee wilt doen.

- terug naar boven -

Documentaire De Brom beschikbaar op internet

In 2014 is de documentaire De Brom verschenen van filmmakers Margriet Westerhof en Christa Moesker. In de documentaire leggen ze uit wat laagfrequent geluid is en wat het met mensen doet. Persoonlijke verhalen van slachtoffers staan centraal en ook wat de betrokkenen gedaan hebben om het probleem op te lossen of er ten minste mee te leven. De documentaire is tot stand gekomen doordat mensen die last hebben van laagfrequent geluid zelf logo_DE BROMhet geld bijeen hebben gebracht met crowdfunding. Dit jaar is de film op internet gepubliceerd. De film duurt 52 minuten en er kan ook een DVD van besteld worden.

Meer informatie op: http://www.debrom.nl/

- terug naar boven -

Gemeente Nijmegen en GGD willen normering over laagfrequent geluid

24 februari 2015. De gemeente Nijmegen en de GGD Zuid-Gelderland hebben het ministerie gevraagd om een landelijke normering voor laagfrequent geluid. De overlast van laagfrequent geluid treft 2,5 procent van de bevolking en zonder normering kan er niet of nauwelijks gehandhaafd worden.
Leefmilieu heeft samen met de Stichting Laagfrequent geluid een  brief gestuurd naar het ministerie van Infrastructuur en milieu om dit verzoek te ondersteunen. Beide organisaties weten uit alle telefoontjes en meldingen heel goed wat een adequate aanpak tot nu toe in de weg staat, zoals bijvoorbeeld de ontbrekende kennis bij handhavers en artsen. Beroepsbeoefenaren die vaak niet weten dat, ook als zijzelf laagfrequent geluid niet kunnen horen, er toch sprake kan zijn van een milieuprobleem. Dit betekent dat ook in de gevallen waarin sprake is van een duidelijke veroorzaker, de bron toch niet wordt opgespoord. En als die bron in een enkel geval toch achterhaald is, heeft de lokale overheid onvoldoende middelen om te handhaven. Kortom het is hoog tijd dat er landelijke kaders komen om dit probleem aan te pakken.

Lees hier de brief van Leefmilieu en de Stichting Laagfrequent geluid
Lees hier de brief van de gemeente Nijmegen en de GGD Zuid-Gelderland

Ook de Vereniging Behoud de Parel ondersteunt deze actie.
Lees hier de brief van de Vereniging Behoud de Parel

- terug naar boven -

Wetenschappelijke inzicht in laagfrequent geluid

Mireille Oud, natuurkundige, heeft haar kennis van geluid gebruikt om het vraagstuk van laagfrequent geluid (LFG) uiteen te rafelen. Haar bevindingen heeft ze samengevat in een artikel voor het tijdschrift Geluid. Mireille Oud verbindt de uitkomsten van Amerikaans onderzoek met uitkomsten van metingen van lage tonen in Nederland. Uit het Inwendig oorAmerikaanse onderzoek blijkt dat LFG bij proefdieren een opzwelling van het slakkenhuis (zie afbeelding) kan veroorzaken. Een dergelijke zwelling, nagebootst bij proefpersonen bleek deze gevoeliger te maken voor laagfrequent geluid. Zo komt Mireille Oud tot een aantal verklaringen waarom gedupeerden een bromtoon horen, maar het meten ervan niet lukt. LFG lijkt dan meer op een spookgeluid en dat drijft gehinderden tot wanhoop. Daarnaast komt de onderzoekster tot een aantal oorzaken die de toename in LFG klachten kunnen verklaren:

  • De wereldwijde toename van het totale geluid, ook van lage tonen.
  • Geluidscurven die er geen rekening mee houden dat onze gehoorzenuwcellen al reageren op geluid
    voordat het een hoorbaar niveau heeft.
  • Langdurige overprikkeling door laagfrequent geluid kan de gehoordrempel verlagen met maar liefst 20 tot 30 dB, waardoor geluid dat eerst onhoorbaar was, wel hoorbaar wordt.
  • Door de continue belasting kan een eenmaal beschadigd oor zich nauwelijks herstellen, waardoor het ook in perioden met minder omgevingsgeluid gevoelig blijft en klachten geeft.

Lees hier het hele artikel:
Oud, M. "Verklaring voor hinder van laagfrequent geluid - Biofysische benadering."
TijdschriftGeluid 35, no. 1 (2013): 6-9, Kluwer Media, Alphen aan den Rijn.

- terug naar boven -

Rechter verplicht gemeente tot meten van trillingen door gespecialiseerd bureau

24 december 2014. In Amsterdam hebben twee mensen die veel last hebben van trillingen en laagfrequent geluid in hun woning, de gemeente Amsterdam gevraagd om een gespecialiseerd bureau opdracht te geven om te komen meten. Inspecteurs van de gemeente waren komen kijken, maar hadden geoordeeld dat de twee nabijgelegen bedrijven de oorzaak niet konden zijn. De rechtbank van Amsterdam oordeelde echter dat op basis van de Meet en beoordelingsrichtlijn B “Hinder voor personen in gebouwen” voor het meten van trillingshinder een gespecialiseerd bureau moet worden ingeschakeld. De rechter betrok in de uitspraak het oordeel van de ingeschakelde expert dat er meerdere bronnen van laagfrequent geluid kunnen zijn en dat nu niet duidelijk is of die allemaal onderzocht zijn. Deze uitspraak geeft wat hoop voor iedereen die het voor elkaar probeert te krijgen dat gemeenten met kennis van zaken trillingen laten meten. Wat nog duidelijk moet worden is of in alle gevallen laagfrequent geluid met zo’n handhavingsverzoek gemeten zal moeten worden. Maar deze eerste uitspraak ligt er nu en dat is hoopvol.

Bekijk hier de uitspraak van de rechtbank van Amsterdam.

- terug naar boven -

Zelf meten van laagfrequent geluid

spectrumanalyse

september 2014. Een lid van de vereniging Leefmilieu heeft een handleiding gemaakt voor het zelf meten van laagfrequent geluid. Hij heeft zelf opnames gemaakt van laagfrequent geluid, maar het bleek erg lastig om dit over speakers af te spelen omdat het zo'n lage toon is. Door het geluid te filteren en de pitch te verhogen is het hem gelukt om het laagfrequente geluid via gewone speakers hoorbaar te maken. Dus ook voor mensen die het normaal niet kunnen horen is het nu aantoonbaar dat deze laagfrequente geluidshinder bestaat.

Hij stelt deze handleiding ter beschikking aan iedereen die ook aan de gang wil met het zelf meten en analyseren van laagfrequent geluid. In de handleiding zijn afbeeldingen opgenomen van frequenties en via links zijn de geluiden te beluisteren.

Bekijk hier de Handleiding opnemen_LFG

- terug naar boven -

Enkele maanden overlast van LFG: een indringend verhaal

Juli 2014. Voor het eerst van je leven geconfronteerd worden met laag frequent geluid is een ingrijpende ervaring. Op ons verzoek hebben twee leden van Leefmilieu, die enkele maanden geleden voor het eerst geconfronteerd werden met de overlast van laag frequent geluid (LFG), hun ervaringen op een rijtje gezet. Het is een uitvoerig verslag geworden van hun persoonlijk zoektocht naar oorzaken en informatie. In hun verslag gaan ze niet alleen in op het opsporen van de bromtoon, maar ook op de verdere aanpak van het probleem en ze zetten tips op een rijtje om de overlast te bestrijden.

Het stuk is met de nodige afstand en relativering geschreven, maar goed voelbaar zijn de grote gevolgen die de confrontatie met LFG op hun leven heeft: “we zijn alleen op zoek naar de oorzaak (en oplossing!) van datgene wat ons bedreigt in wat onze veilige basis moet zijn – ons (t)huis waar we al bijna 20 jaar naar volle tevredenheid en zonder klachten wonen........ tot een paar maanden geleden.”

Ze prijzen zich in het verhaal gelukkig dat ze als echtpaar veel steun aan elkaar hebben en ook zijn ze zich scherp bewust van het feit dat er mensen zijn die er nog veel meer last van hebben dan zij.
Bij Leefmilieu hebben we vaak mensen aan de telefoon die last hebben van laag frequent geluid. De tips en vervolgacties zijn heel herkenbaar en zullen volgens ons veel mensen kunnen helpen.

Het verslag is  anoniem geschreven maar iedereen, die in contact met de schrijvers wil komen of aanvullende tips heeft, kan een mailtje sturen naar burgernetwerk@leefmilieu.nl, wij sturen de informatie dan aan hen door.

Klik hier om het verslag te lezen

 - terug naar boven -

LFG en Elektriciteitscentrale Nijmegen

Juni 2014. Op verzoek van de vereniging Leefmilieu, heeft de elektriciteitscentrale van GDF SUEZ te Nijmegen het laagfrequent geluid (LFG) laten meten in twee woningen in haar directe omgeving. In Nijmegen staat de kolencentrale ook wel bekend als Electrabel. Het onderzoek vond niet plaats omdat er LFG-klachten over de elektriciteitscentralewaren, maar om een beter beeld te krijgen van laagfrequent geluid in Nijmegen. Er is zowel gemeten terwijl de installatie draaide als wanneer deze niet in werking was. Hieruit bleek dat de bedrijfsvoering van de centrale niet leidt tot een toename van de laagfrequentegeluidimmissieniveaus in de onderzochte woningen. Wel bleken er, op sommige momenten, overschrijdingen te zijn, ook als de elektriciteitscentrale niet draaide. De uitkomsten zijn op 6 juni met geïnteresseerden besproken. Behalve mensen van GDF SUEZ waren er omwonenden, leden van Leefmilieu en vertegenwoordigers van de gemeente Nijmegen en GGD Gelderland Zuid aanwezig. Edwin Buikema, die het onderzoek had uitgevoerd, lichtte de uitkomsten toe. Er was veel lof bij de aanwezigen voor het feit dat GDF Suez het onderzoek had laten uitvoeren. In de nabespreking bleek dat de verantwoordelijke medewerkers bij de ontwikkeling van nieuwe plannen op het terrein (de kolencentrale sluit per 1 januari 2016) het LFG vraagstuk van meet af aan willen gaan meenemen, onder het motto “voorkomen is beter dan verhelpen”. Een voorbeeld dat navolging verdient.

Bekijk hier het onderzoeksrapport

Bekijk hier de presentatie

beelden presentatie

 - terug naar boven -

Presentatie over laagfrequent geluid op symposium van RIVM

Het RIVM organiseerde op 14 mei 2014 een symposium over laagfrequent geluid (LFG) met de uitdagende titel: facts, myths and how we deal with them (vertaald: feiten, mythen en hoe gaan we ermee om). Leefmilieu was uitgenodigd om een korte presentatie te houden over de uitkomsten van de meldingen die op de site van Leefmilieu gedaan worden. De getallen over 2012 en 2013 logen er niet om. In 2012 waren er 111 meldingen over LFG en in 2013 waren het er 189. Vanwege de titel leek het ons raadzaam om duidelijk te maken dat het beslist niet om mythes ging en dat de gemelde overlast vaak direct door de melders aan een bron te koppelen is. Ons advies was dan ook om met deze duidelijke zaken aan de slag te gaan.
Tot onze verbazing stond dit advies haaks op de opvattingen van enkele professionals, zoals een medewerker van de GGD Amsterdam. De GGD-er vond het vaak zinloos om te gaan meten, omdat er toch vaak niets uitkomt en adviseerde de klagers om er mee te leren leven. Wij vonden dat wel een erg cynische reactie. Constructiever was de aanpak zoals die werd voorgesteld door  prof. Andy Moorhouse van Salford University. Hij gaf aan dat er in Groot Brittannië veel bereikt werd door de inzet van lokale ambtenaren met kennis van milieu en gezondheid, omdat zij de plaatselijke bronnen van LFG vaak konden achterhalen. In zijn voorstel voor de evaluatie van de overlast schrijft prof. Andy Moorhouse: “men moet in gedachten houden dat laag frequent geluid, ook al komt het maar een klein beetje boven de drempel uit al erg storend kan zijn en moeilijker buiten te sluiten is of aan te wennen dan andere soorten geluid.” (blz. 14 van Procedure for the assessment of low frequency noise complaints).

Bekijk hier de presentatie van Leefmilieu
Lees hier het rapport van prof. Moorhouse

 - terug naar boven -

Niet erkende overlast: melders over laagfrequent geluid (LFG)

De Stichting Laagfrequent geluid organiseert regelmatig een expertisegroep. Op 2 oktober 2013 presenteerde Marga Jacobs, voorzitter van Leefmilieu, in Amersfoort een overzicht van de meldingen die de afgelopen jaren via de website van Leefmilieu zijn binnengekomen. Daarbij besteedde ze niet alleen aandacht aan de aantallen meldingen, maar ook aan de inhoud van de verhalen. Een rode draad daarbij was de schrijnende situatie, dat melders over laag frequent geluid nauwelijks gehoor vinden bij ambtenaren en artsen. Een man werd door de huisarts zelfs naar de psychiater gestuurd omdat hij een bromtoon hoorde die de huisarts niet hoorde. Het advies van Marga Jacobs aan haar toehoorders was dan ook: zorg dat de artsen, ambtenaren en politici het probleem van laagfrequent geluid gaan herkennen en erkennen. Dat is een bescheiden begin, maar dan staan tenminste niet meer zoveel mensen onbegrepen in de kou.

Bijkijk hier de hele presentatie

 - terug naar boven -

LFG-problemen kunnen (soms?) opgelost worden

Op de expertisebijeenkomst van 2 oktober 2013 in Amersfoort hield Theo Campmans, een geluidsadviseur en al heel lang bezig met LFG, drie interessante voorbeelden van situaties waarin de problemen konden worden opgelost. Meestal ging het daarbij om aanpassingen aan de doorstroming van lucht in afzuigingen en ketels. De vergelijking die hij daarbij maakte was met een blokfluit. In een fluit varieer je de luchtstroom om een mooi geluid te maken, in een ketel of pijp gebeurt hetzelfde, alleen dan wil je die geluiden juist niet en moet de doorstroming verbeterd worden.

Het zal misschien niet in alle gevallen een oplossing zijn, maar een flink aantal problemen is in ieder geval oplosbaar. Als we die oplosbare problemen nu eens gaan aanpakken, dan groeit de kennis en komen we daarna vanzelf toe aan de lastigere.

- terug naar boven -

Metingen in Utrecht laten hoge niveaus laagfrequent geluid zien

Juli 2013. Hoewel veel mensen klachten hebben over laagfrequent geluid, zijn er maar van weinig situaties uitgebreide metingen bekend. Vandaar dat wij er aandacht aan besteden. Ter voorbereiding van een windmolenproject liet de gemeente Utrecht het bureau Peutz op 3 plaatsen 3 maanden lang meten: van 14 december 2012 tot en met 26 maart 2013.

Het bleek dat ook zonder windmolens er al veel laag frequent geluid rond het industrieterrein is. Er zijn geen officiële wettelijke normen, maar de normen die er wel zijn, werden op veel momenten overschreden (bij de NSGreferentiecurve zelfs bijna de hele tijd).

Opvallend was ook de toename van laagfrequent geluid (L95) bij toenemende windsnelheid. Voor echt hoge windsnelheden (≥ 10 m/s) zijn in de onderzochte periode onvoldoende gegevens geregistreerd, maar de onderzoekers verwachten dat bij hogere windsnelheden er sprake zal zijn van vrijwel continue overschrijding van alle normen (zowel NSG-, Vercammen-curve als de Deense norm).

De vraag is nu: vindt de gemeente Utrecht dat in deze situatie de windmolens er nog wel bij kunnen of hanteren ze het voorzorgprincipe. Wij hopen dat de gezondheidsoverwegingen de doorslag zullen geven bij de afwegingen, maar we zijn er niet gerust op.   

Bekijk hier het rapport van Peutz.

- terug naar boven -

Forum voor gehinderden van laagfrequent geluid

Mei 2013. Vrijwilligers hebben een forum gemaakt voor iedereen die vaak last heeft van bromgeluid, bromtonen, gedreun, pulserend zwaar geluid, dieselend geluid of trillingen. Misschien lijk jede enige te zijn en denken anderen misschien zelfs dat het jouwverbeelding is? Maar jebent beslist niet de enige, en het laagfrequente geluid komt wel degelijk van buiten. Oorzakenkunnenzijn:industrie, wegverkeer,ventilatoren, enzovoorts.

Wil je contact met anderen die hetzelfde ervaren: ga naar het Forum LFG-hinder op http://lfghinder.freefo.nl/index.php en wissel je ervaringen uit. Samen sta je sterker

- terug naar boven -
 

Presentatie 23 november 2012: LFG en het horen van een bromtoon

Op verzoek van de vereniging Leefmilieu hield Edwin Buikema, specialist op laagfrequent geluid, op 23 november een presentatie over dit lastige milieuprobleem. De titel van zijn presentatie was: “LFG en het horen van een bromtoon “.  Uit deze presentatie worden hier 2 punten toegelicht:
• Geluidsisolatie van woningen werkt niet.
• Laagfrequent geluid is, met kennis van zaken, goed te meten.

Indrukwekkend was het geluidseffect dat Edwin Buikema tijdens de presentatie demonstreerde over de effecten van geluidsisolatie van woningen. Het blijkt dat woningisolatie wel werkt voor hoge tonen, maar niet voor lage tonen. Het gevolg van woningisolatie is dus dat het voor mensen die niet gevoelig zijn voor laag frequent geluid in huis stiller wordt, terwijl voor mensen die er wel gevoelig voor zijn, het laagfrequente geluid steeds meer op de voorgrond komt. Ook afstanden hebben een dergelijke werking: van een vrachtwagen die in de verte stationair staat te draaien overheerst op grote afstand het laagfrequente geluid (de bromtoon).

Hoewel niet iedereen laagfrequent geluid even goed hoort, is het wel, uiteraard met de juiste apparatuur, goed te meten. Je moet echter wel weten waar je meet. Een meting moet bijvoorbeeld eerder in de hoeken van de kamer bij het plafond gedaan worden, dan zomaar ergens in het midden van de kamer. Het geluid meten in huis betekent echter nog niet dat je weet waar het geluid vandaan komt. In veel, ook uitgebreide onderzoeken, kan de bron niet bepaald worden. Maar er zijn wel enkele tips te geven. Ga naar buiten en als je het geluid daar niet meer hoort, komt de bron waarschijnlijk vanuit het huis zelf. Zet eventueel de elektriciteit van het hele huis uit, om erachter te komen of het geluid van een apparaat uit het huis komt. Hoor je het geluid altijd en overal, bijvoorbeeld ook op vakantie in het buitenland, dan is de oorzaak waarschijnlijk niet laagfrequent geluid.

Download hier de hele presentatie, inclusief het geluid (6,9 MB)

Of belijk de presentatie zonder geluid (3,7 MB)

Verslag 23 november 2012: Hoe verder als je last hebt van LFG

Op de bijeenkomst van 23 november in Nijmegen over laagfrequent geluid (LFG) kwamen uit heel Nederland mensen bij elkaar die hiervan veel overlast en gezondheidsschade ondervinden. Doel van de bijeenkomst was te overleggen wat je hieraan als individu, maar ook samen, kunt doen. De deelnemers gingen na een inleiding over LFG (zie hierboven) in groepen van ongeveer 10 personen uit elkaar, om onder leiding van een voorzitter door te praten over Hoe nu verder? De uitkomsten van alle groepen zijn in een overzicht verwerkt en voor de overzichtelijkheid rond verschillende thema’s geordend. Het zijn uiteenlopende suggesties voor mensen die last hebben van LFG: hoe de bron op te sporen of hoe de overlast proberen te verminderen. Met daarbij vooral het advies te proberen medestanders te vinden en mensen die je overlast begrijpen. Er was ook een hartstochtelijke oproep aan artsen en specialisten om zich in het vraagstuk te verdiepen, zodat je daar niet tevergeefs aanklopt. Ook op het gebied van kennisopbouw kan er in Nederland nog veel gebeuren. Voor een laboratorium waarin je je gevoeligheid voor LFG kunt laten bepalen moet je helemaal naar Denemarken. Hier ligt dus nog een duidelijk verbeterpunt. Verder drongen de aanwezigen aan op samenwerking tussen alle partijen en een website waar alle goede tips, en bijvoorbeeld ook plaatsen waar je geen last hebt van LFG, bij elkaar gezet worden. Iedereen hoeft dan niet steeds opnieuw zelf het wiel uit te vinden.

Bekijk hier het hele verslag met alle tips.

6 november 2012: Oren kunnen steeds gevoeliger worden voor laagfrequent geluid

Tijdens het jaarcongres van het Nederlands Akoestisch Genootschap heeft Mireille Oud een presentatie gegeven met als titel “Laagfrequent geluidhinder een zelfstandig biofysisch verschijnsel”.  In haar presentatie ging Mireille Oud, een medisch biofysicus, in op de gevolgen van laagfrequent en ultra laagfrequent geluid voor mensen. Zij maakte duidelijk hoe laagfrequent geluid het binnenoor daadwerkelijk kan veranderen, het gevolg daarvan is een toenemende gevoeligheid voor laagfrequent geluid. Het resultaat hiervan is dat mensen gevoelig worden voor laagfrequent geluid dat daarvoor helemaal niet hoorbaar leek te zijn. Een groeiend aantal personen krijgt last van deze overgevoeligheid voor laagfrequent geluid en dat kan varieren van een beetje last tot een volkomen verstoring van het functioneren.

Vanzelfsprekend gaan deze mensen klagen over het probleem, klachten als brom, gezoem, gerommel, vaak met omschrijvingen “het lijkt wel of er de hele dag een wasmachine aanstaat bij de buren” of “een betonmolen die in de verte draait”. De meeste mensen horen dit niet, maar degene waarbij het gehoor (en gevoel) door hoge laagfrequente geluidsdruk is aangetast, krijgen hier vaak zeer serieuze gezondheidsproblemen door. Klachten kunnen zijn: duizeligheid, verstoorde slaap, stress, hoge bloeddruk en ook hartritme storingen.

Het aantal getroffenen neemt toe, simpel weg omdat het aantal bronnen de laatste jaren sterk aan het stijgen is, waardoor het volume en daarmee de geluidsdruk in woningen stijgt. Daarmee neemt de kans op het ontstaan van de overgevoeligheid toe.

De belangrijkste bronnen voor laagfrequent geluid zijn windturbines en windparken, gasleidingen, zware industrie, weg- en spoorgeluid, warmwaterpompen voor blokverwarming, rioolpompen, ondergrondse huisvuil afvoer, enz.

Er is recent meer inzicht verworven in de biofysische aspecten van de overgevoeligheid van het gehoorsysteem voor laagfrequent geluid. Mireille Oud heeft dat in haar presentatie op een rijtje gezet. Dit biofysich onderzoek kan een belangrijke input geven voor verder medisch onderzoek.

Klik hier om de presentatie te bekijken

Bekijk ook de paper “Low-frequency noise: a biophysical phenomenon” (in het Engels).

Laag frequent geluid in Bussum: achtergrond en links

Een inwoner uit Bussum zet de problematiek van Laag Frequent Geluid in Bussum op een rijtje en geeft daarbij een heleboel handige links naar achtergrondinformatie.

Bekijk hier het artikel op de site van dichtbij.nl

Laag Frequent Geluid (LFG): ‘Hoor of voel jij dat ook?’

Maart 2012. Misschien nu nog niet. Maar het aantal mensen dat gevoelig raakt voor LFG (gebrom of trillingen) is nu al meer dan 2,5 % van de Nederlandse Bevolking. Van Zuid Limburg, Rotterdam-Rijnmond, Gelderland tot helemaal in Groningen. Laag frequente geluidsgolven laten zich niet tegenhouden door glas of steen en reizen tot ongeveer 30 kilometer ver. Onderweg, via lucht of bodem kunnen woningen door lage geluidsfrequenties gaan resoneren (=meetrillen).

Stel je dat eens voor. Je woonruimte wordt tot één grote klankkast. Niet zo vreemd dat LFG het dagelijkse leven flink ontwricht en gezondheidsschade oplevert. Van hoofdpijn, druk op je trommel­vliezen, duizeligheid en hartritmestoornissen. Of slapeloze nachten. Jaar in, jaar uit. Toch negeren de Gezondheidsraad en het ministerie van Infrastructuur & Milieu de LFG-klachten: het is ‘een individueel, psychologisch probleem’ of ‘oorsuizen’. Zelfs in de wetgeving ontbreken de LFG- grenswaarden. Talrijke LFG bronnen als generatoren of transformatoren kunnen daardoor hun nare effecten ongehinderd blijven verspreiden.

Mensen die LFG horen óf voelen geven een belangrijk signaal af: de grenzen van een gezond leef­klimaat zijn ruimschoots overschreden. Kortom, het is de hoogste tijd om die laag frequente bronnen op te sporen en te stoppen. Dat kan via metingen en LFG grenswaarden. De knop moet gewoon om. Zo simpel is het. De belangengroep Laag Frequent Geluid komt op voor iedereen die iets aan het probleem wil doen: www.laagfrequentgeluid.nl

Bromtoon veroorzaakt door vrachtwagens

December 2011. Inwoners van de wijk Nesselande in Rotterdam ondervinden al jaren overlast door laagfrequent geluid: een bromtoon die er soms wel en soms niet is. In opdracht van DCMR is jarenlang gedetailleerd onderzoek gedaan en de oorzaak is waarschijnlijk te vinden in het zware vrachtverkeer van de nabijgelegen drukke A 20. Het grondig uitgevoerde onderzoek is uniek in zijn soort.

Bekijk hier het rapport.

 

.

Onderwerpen: