Home | pesticiden

Pesticiden zijn chemicaliën waarvan het de bedoeling is dat ze giftig zijn. Ze worden gebruikt om onkruid, schimmels, insecten of dieren zoals muizen te bestrijden. In veel gevallen kan hun giftige eigenschap echter onze gezondheid en het milieu schaden.

 

Recent rapport laat zien: teveel pesticiden en biociden in het water

Op veel plaatsen in Nederland (zie figuur) wordt de waterkwaliteit gemeten. Recent werd door het Planbureau voor de Leefomgeving de uitkomsten van deze metingen over 2014 gepubliceerd. Daaruit bleek dat op meer dan 60% van deze meetlocaties de normen voor gewasbeschermingsmiddelen en biociden worden overschreden. Gewasbeschermingsmiddelen zijn een mooi woord voor pesticiden, stoffen die het gewas beschermen door de insecten en andere bedreigingen te doden. Bij biociden gaat het om vrijwel dezelfde werkzame stoffen maar met andere toepassingen. Bij de overschrijdingen gaat het om een klein deel van de gebruikte stoffen: op veel locaties wordt de norm door minder dan 5% van het totaal aantal stoffen overschreden. Verbetering van de waterkwaliteit is daarom mogelijk door vooral de meest vervuilende stoffen aan te pakken. Vooral in gebieden met glastuinbouw, bloemkwekerijen, bollenteelt en vollegronds groenteteelt worden de normen overschreden (zie figuur).
In het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw is de afzet van chemische gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw fors afgenomen. Dit komt vooral doordat minder grondontsmettingsmiddelen zijn gebruikt. De daling van de totale afzet heeft zich de laatste vijftien jaar niet voortgezet. Mede door het grote areaal aardappelen en sierteelt heeft Nederland het hoogste gebruik van gewasbeschermingsmiddelen per hectare in Europa.

Bekijk hier om het rapport "Gewasbeschermingsmiddelen en biociden in oppervlaktewater, 2014".

Over de relatie landbouw en milieu in het algemeen geeft het Planbureau voor de Leefomgeving veel informatie.
Klik hier om deze informatie te bekijken.

- terug naar boven -

Lessen over onbekende risico’s

Iedere twee jaar levert Leefmilieu een bijdrage aan de bijscholing van toxicologen binnen een cursus over de risicocommunicatie. Op 14 juni 2016 was het een internationaal  gezelschap. Leefmilieu brengt in deze cursus het perspectief in van een NGO (Non Gouvernementele Organisatie), in andere stukken van het programma komen de perspectieven van overheden, wetenschappers en dergelijke aan de orde. De case die de voorzitter van Leefmilieu, Marga Jacobs, aan de orde stelde ging om de omwonenden van de lelievelden. Lelies worden in het groeiseizoen meerdere keren per week bespoten met pesticiden, in totaal zo’n 100 kg per hectare en soms meer. Het is natuurlijk de bedoeling dat de chemicaliën alleen terecht komen op de gewassen, maar door de wind en de verdamping komen ze ook terecht bij de omwonenden. Die zien de (soms gele) stof op hun ramen, ruiken hem in huis en ze maken zich zorgen. De mensen die de stoffen op de velden aanbrengen moeten zich beschermen door aangepaste kleding, afzuiging in de cabine van de trekker enz. Het gaat immers om gevaarlijke stoffen, maar voor de omwonenden is er niets geregeld. Die vragen zich dan ook af:

  • Kan ik mijn kinderen wel in de tuin laten spelen als er gespoten wordt?
  • Ik ruik de pesticiden lang nadat het spuiten gestopt is, wanneer is het veilig om buiten te gaan eten?
  • Moet ik mijn ramen sluiten als ze spuiten? Hoe lang?
  • Ik ben zwanger moet ik voorzorgsmaatregelen nemen?
  • Ik verbouw groenten in mijn tuin, is het veilig om ze te eten?

Er is veel onderzoek gedaan naar de risico’s van de pesticiden voor de mensen die ermee werken, maar een groep omwonenden, van de stichting Bollenboos, ssheet_GRtelde vast dat er vrijwel niets bekend is over de risico’s voor de omwonenden. Zij drongen aan op onderzoek en uiteindelijk kreeg, geholpen door de publiciteit, de Gezondheidsraad de opdracht het probleem in kaart te brengen. Toen bleek dat er inderdaad te weinig bekend is, heeft RIVM opdracht gekregen om onderzoek te doen.
Sommige toxicologen in de cursus konden in eerste instantie maar moeilijk geloven dat er vrijwel niets bekend is over de risico’s voor de omwonenden, zij dachten dat er wel nagedacht was over de risico’s voor de omwonenden. De les dat experts toch nog iets kunnen leren van omwonenden als het gaat om ontbrekende kennis, werd op deze middag dus helder gedemonstreerd.

Bekijk hier de (Engelse) presentatie van 14 juni 2016

Klik hier voor het Adviesrapport van de Gezondheidsraad

Ga hier naar de website van de Stichting Bollenboos

- terug naar boven -

Fasering onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden bekend

LelieveldMaart 2016. Na een periode van voorbereiding is het Onderzoek Bestrijdingsmiddelen en Omwonenden daadwerkelijk van start gegaan. Dit onderzoek is bedoeld om inzicht te krijgen in de blootstelling aan pesticiden van omwonenden van agrarische percelen. Actiegroepen zoals Bollenboos hebben hier al jaren geleden om gevraagd.

In eerste instantie richt het onderzoek zich op omwonenden van de bollenteelt. In een latere fase wordt de blootstelling van omwonenden van de fruitteelt onderzocht. Het praktijkdeel van dit onderzoek meet de hoeveel pesticiden in de lucht,  in het huisstof en in de urine van omwonenden van bollenvelden. Behalve bij omwonenden worden de metingen ook uitgevoerd bij de bollentelers en hun gezinnen. Daarnaast worden vragenlijsten gebruikt om zicht te krijgen in de relatie tussen ziektecijfers van omwonenden en de afstand tot agrarische percelen.

Wil je meer weten over dit onderzoek, klik dan hier voor de website bij het RIVM

- terug naar boven -

Glyfosaat moet verboden worden

29 oktober 2015. Het onkruidbestrijdingsmiddel Roundup bevat veel glyfosaat. Het onderzoeksinstituut van de Wereld Gezondheidsorganisatie (IARC) beoordeelt glyfosaat als “waarschijnlijk kankerverwekkend”. Veel organisaties, waaronder Leefmilieu, roepen daarom de Eurocommissaris Andriukaitis op om glyfosaat voorlopig te verbieden, tot er meer duidelijkheid is.

Lees hier de brief over glyfosaat

- terug naar boven -

Opstart onderzoek blootstelling bestrijdingsmiddelen

Woon je naast een bollenveld, dan wordt er soms wel 2 keer per dag gif gespoten. Als omwonende ga je je dan zorgen maken, want dat gif waait soms ook over je huis en tuin. In 2014 adviseerde De Gezondheidsraad daarom een onderzoek uit te voeren naar blootstelling van omwonenden aan bestrijdingsmiddelen. Dit onderzoek wordt nu opgestart en gaat meerdere jaren duren. Gestart wordt met een onderzoek naar de blootstelling van omwonenden van bloembollen velden.  Daarna volgt aanvullende onderzoek naar blootstelling van omwonenden van fruitboomgaarden. In 2018 moet het onderzoek afgerond zijn.

Het onderzoek wordt uitgevoerd in opdracht van de ministeries van Infrastructuur en Milieu en Economische Zaken en wordt gecoördineerd door het RIVM. Leefmilieu neemt deel aan de begeleidende klankbordgroep voor dit  onderzoek, waarin verder ook omwonenden, de agrarische sector, de gewasbeschermingsmiddelenindustrie, de GGD en andere milieuorganisaties deelnemen. De klankbordgroep adviseert over de kwaliteit van de onderzoeksvoorstellen en de aanbevelingen.

Bekijk hier het Reglement van de klankbordgroep.

Lees hier de Voortgangsrapportage aan de Tweede Kamer.

Bekijk hier het Adviesrapport van de Gezondheidsraad

Logo_RIVM_OBO

- terug naar boven -

Hoe meer insecticide hoe minder vogels

9 juli 2014. Naarmate in een gebied meer van het insecticide imidacloprid gebruikt wordt, neemt de vogelstand sneller af. Dit blijkt uit een onderzoek van de Radboud Universiteit en Sovon Vogelonderzoek Nederland, dat op 9 juli 2014 in het tijdschrift Nature is gepubliceerd.  Spreeuw met snavel vol insekten Het onderzoek betrof algemeen voorkomende insecteneters, zoals de spreeuw en de boerenzwaluw.  Overal waar de hoeveelheid imidacloprid in het oppervlaktewater boven de 20 nanogram per liter komt, nemen deze vogels in aantal af en naarmate de hoeveelheid hoger is, is de afname groter. Hiermee is voor het eerst een verband aangetoond tussen het gebruik van imidacloprid en de achteruitgang van de vogelstand. Het bestrijdingsmiddel wordt al langer in verband gebracht met de afname van het aantal bijen en andere insecten en ongewervelde dieren.

Imidacloprid is voor insecten wel 5000 maal giftiger dan DDT en werkt in op het centraal zenuwstelsel van insecten,  waardoor ze gedesoriënteerd en verlamd raken. Ook remt het middel het immuunsysteem, waardoor het risico op infectieziekten wordt vergroot, zowel bij de insecten zelf als bij de insecteneters, zoals de vogels.

 

Bekijk hier het bericht op de site van de SOVON

Bekijk hier de samenvatting van het artikel in Nature (engels)

- terug naar boven -

Imidacloprid maakt ook planten in de natuur giftig voor insecten

9 juli 2014. Imidacloprid is wereldwijd het meest gebruikte insecticide in de landbouw, maar is inmiddels onder meer in Frankrijk verboden. Het wordt gebruikt om zaden en bollen mee te behandelen en voor het spuiten van gewassen in de open lucht en kassen.

Het middel wordt door de plant opgenomen en verspreidt zich dan door de bladeren, de bloemen en de vruchten. Zo is de plant van binnen uit beschermd tegen aantasting door schadelijke insecten. Gevolg is dat alle insecten die van de plant eten zelf besmet raken met imidacloprid. Maar ook de bijen en vlinders die  stuifmeel en nectar verzamelen raken besmet, want ook daarin zit het bestrijdingsmiddel.

Omdat imidacloprid goed oplosbaar is in water en niet snel wordt afgebroken, spoelt het ook uit in het grondwater en in het oppervlaktewater. Daar wordt het ook door andere ‘wilde’ planten opgenomen. Onbedoeld raken hierdoor ook de dieren die deze wilde planten bestuiven of er van eten met dit middel besmet. Extra zorgelijk hierbij is dat uit metingen van de waterschappen blijkt dat de wettelijk toegestane norm voor de hoeveelheid imidacloprid in het oppervlaktewater op grote schaal wordt overschreden, tot wel 10.000 keer meer dan de norm toestaat.

Bron kaartje: Artikel van Radboud en Sovon in Nature

- terug naar boven -

Grondontsmettingsmiddel metam-natrium per direct geschorst

28 mei 2014. Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden  (Ctgb) schorst per direct de toelating van het bestrijdingsmiddel metam-natrium. Er zijn namelijk sterke aanwijzingen dat het gebruik van metam-natrium een risico vormt voor omwonende kinderen.

Metam-natrium wordt gebruikt voor de ontsmetting van de grond bij de teelt van onder meer aardappelen, bloembollen en lelies. Het bestrijdt aaltjes (een soort wormpjes), bodemschimmels en onkruiden. Metam-natrium ontbindt in de bodem tot een vluchtig en giftig gas (methylisothiocyanaat),  waaraan ook omwonenden, kinderen en agrariërsblootgesteld kunnen worden.

Aanleiding van het onderzoek van de Ctgb zijn aanhoudende klachten van omwonenden, die onder meer last hebben van ademhalingsproblemen, prikkelende ogen en huiduitslag. Begin dit jaar stelde LTO Nederland voor om een bufferzone van 7,5 meter in te stellen bij het gebruik van bestrijdingsmiddelen op basis van metam-natrium.  De huidige inschatting van het Ctgb is echter dat dat zelfs met een bufferzone van 100-150 meter de veilige grens voor kinderen zou kunnen worden overschreden.

Het gebruik van metam-natrium is al sinds januari 2010 verboden in de Europese Unie, maar voor een aantal landen, waaronder België en Nederland, gold nog een ontheffing  tot 31 december 2014.  Inmiddels loopt er een herbeoordeling van metam-natrium op basis van aanvullende gegevens en strenge voorwaarden. Dit kan er toe leiden dat het middel in Nederland onder strikte voorwaarden weer gebruikt zou mogen worden.  

Bekijk hier de kamerbrief

Bekijk hier bijbehorende de brief van de Ctgb

Bekijk hier de bekendmaking in de Staatscourant

- terug naar boven -

Intratuin stopt met verkoop van glyfosaat

Logo IntratuinMei 2014. Intratuin stopt met verkoop van bestrijdingsmiddelen met glyfosaat, zoals Round-Up. In totaal gaat het om 22 producten die glyfosaat bevatten. Middelen met glyfosaat worden gebruikt voor het bestrijden van onkruid. Een jaar geleden haalde Intratuin al de bestrijdingsmiddelen op basis van neonicotinoïden uit de schappen. Intratuin laat met dit initiatief zien haar rol in de zorg voor het milieu serieus te nemen.


Lees hier het perbericht van Intratuin.

- terug naar boven -

Toegankelijke informatie nodig over risico’s biociden

BiocidenConsumentBiociden zijn stoffen die gebruikt worden om schadelijke organismen te bestrijden, zoals ongedierte en bacteriën. Ze worden gebruikt in de gezondheidszorg, bij bedrijven en in en om het huis. Als consument kun je bijvoorbeeld biociden kopen tegen bladluizen, schimmel in de badkamer of mos op het terras. Deze middelen zijn in principe giftig en daarom schadelijk voor gezondheid en milieu.

De nieuwe Europese biocidenverordening (BPR, Verordening (EU) 528/2012) schrijft voor dat de lidstaten het publiek moeten informeren. Niet alleen over de mogelijkheden, maar ook over de manieren om gebruik te beperken. Leefmilieu nam deel aan de werkgroep Biociden en consument, die hierover advies uitbracht. Vertegenwoordigers van producenten, verkopers en milieu- en consumentenorganisaties werkten in deze werkgroep samen.

Leefmilieu maakte zich in de werkgroep onder meer sterk voor openbaarheid van informatie, zoals:
-       waar en wanneer kom je als burger in contact met biociden
-       hoe herken je de effecten van blootstelling aan biociden
-       hoe kun je blootstelling aan biociden vermijden
-       waar kun je terecht met klachten over gebruik van biociden.

Bekijk hier de samenvatting van het advies van de werkgroep Biociden en consument.

- terug naar boven -

Bezwaar tegen toelating onnodige onkruidbestrijder

September 2013. Samen met andere organisaties heeft de vereniging Leefmilieu bezwaar gemaakt tegen de toelating van pelargonzuur (ook wel nonaanzuur genoemd) voor de bestijding van onkruid. Er wordt door de Ctgb gesteld dat het zuur niet schadelijk is voor het milieu terwijl tegelijkertijd het wel gevaarlijk is voor mensen tijdens het gebruik. Huid en oogletsel blijken te kunnen optreden als er fouten gemaakt worden bij de toepassing. Het middel is bedoeld om door particulieren toegepast te worden, maar dat is niet nodig, er zijn daarvoor genoeg alternatieven. Door de Ctgb wordt er daarnaast onvoldoende gegevens verstrekt om de toelating te kunnen beoordelen. Zo zijn er geen gegevens over residuen in de bodem en geen informatie over risico’s voor omstanders. Zelfs een kinderveilige sluiting is niet verplicht gesteld.

Lees hier ons bezwaar.

- terug naar boven -

Toelating van pesticiden in Nederland een wassen neus

Juni 2013. Het college voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) beoordeelt de toelating van pesticiden en andere stoffen voor de landbouw in Nederland. De vraag is of we er op kunnen vertrouwen dat ze dat goed doet. Het antwoord is nee, dat vertrouwen kunnen we niet hebben, blijkt uit een rapport van PAN-Europe. Het Ctgb past verouderde wetenschappelijke inzichten toe, ze onderschatten daardoor bijvoorbeeld de lozing uit kassen en vanaf akkers. Voor een deel komt dit doordat beleidsambtenaren van het ministerie bepalen welke Europese richtsnoeren het Ctgb mag gebruiken. Het Ctgb functioneert daardoor niet als een onafhankelijke wetenschappelijk instituut. Het vereiste hoge beschermingsniveau waar alle Nederlanders vanuit dachten te kunnen gaan, wordt daardoor niet gehaald. In veel gevallen worden bestrijdingsmiddelen toegelaten zonder duidelijke motivatie. Dit mag niet. Op grote schaal kijkt de Ctgb niet naar de effecten op vogels, bijen, zoogdieren, en waterorganismen. Terwijl tegelijkertijd duidelijk is dat bijvoorbeeld bijen zwaar te lijden hebben onder de pesticiden die in het milieu worden gebracht. Risico’s die kenmerkend zijn voor het Nederlandse milieu worden door het Ctgb niet apart onderzocht.

Kortom werk aan de winkel: Het Ctgb moet onafhankelijk worden van het ministerie en rekening gaan houden met de huidige stand van wetenschap en techniek. Pesticiden moeten altijd helemaal beoordeeld worden, voordat ze worden toegelaten. Verder moet de CtgB de risico’s die de Europese Voedselautoriteit EFSA vaststelt direct vertalen in maatregelen. Nu gebeurt dat ook niet.

Bekijk hier het hele rapport van PAN-Europe en de bijlagen:
- Race to the bottom_Het Ctgb doorgelicht
- Bijlage 1
- Bijlage 2

- terug naar boven -
 

Meldpunt voor overlast bestrijdingsmiddelen

Mei 2013. Omwonenden en voorbijgangers van landbouwgrond waarop bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, lopen het risico te worden blootgesteld aan gifstoffen die gevaarlijk zijn voor hun gezondheid. Kinderen en volwassenen kunnen zo ongevraagd met gif in aanraking komen waardoor hun gezondheid in gevaar komt. De Partij voor de Dieren en Stichting Bollenboos willen de problemen met bestrijdingsmiddelen voor omwonenden in kaart brengen.

Het meldpunt voor omwonenden is niet alleen bedoeld om echt gevaarlijke situaties te signaleren, maar ook bedoeld om zorgen te inventariseren, gelet op het feit dat omwonenden vaak niet worden gewaarschuwd als hun buurman gif gebruikt. Zij blijven daardoor zitten met de onzekerheid of hun kinderen wel veilig rond de percelen kunnen spelen als er gespoten is, of het erg was dat er een raam openstond en hoe het zit met gifresten op de was die buiten hing te drogen.

De meldingen worden gebundeld tot een zwartboek dat later in 2013 wordt aangeboden aan staatssecretaris Dijksma  en minister Schippers en aan Tweede Kamerleden.

Naast de gezondheidsproblemen bij de mens leidt het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen ook tot zorgwekkende sterfte onder bijen en andere insecten en tot steeds moeilijker te zuiveren drinkwater.

Het meldpunt is te vinden op:    https://www.partijvoordedieren.nl/gifklikker

Stichting Bollenboos:                http://www.bollenboos.nl/

- terug naar boven -
 

In gesprek met de inspectie over verwaaiende pesticiden

Mei 2013. De Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) ziet toe op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Vanuit Leefmilieu zijn we  in gesprek gegaan met de inspecteurs van de Voedsel en Warenautoriteit, omdat we vanuit meerdere plaatsen in Nederland zorgelijke geluiden hadden gehoord over het verwaaien van pesticiden naar omwonenden van akkers. Vooral in de sierteelt en fruitteelt wordt vaak gespoten, soms wel twee keer per dag. Als de pesticiden dan verwaaien tegen je ramen, over je was of je kinderen, dan vraag je je natuurlijk wel af of dat allemaal wel mag.

Wij hadden daarover vragen gesteld aan de NVWA en de bestuursleden van Leefmilieu kregen een uitgebreide toelichting: over de regelgeving, de sancties en de aanpak van de handhaving. Het bleek daarbij dat de fruitteelt en de sierteelt grote prioriteit hebben bij de handhaving, maar ook dat er in heel Nederland in 2013 bij de NVWA maar 24 fte’s (voltijd arbeidsplaatsen) beschikbaar zijn voor de handhaving op gewasbeschermingsmiddelen. Dat waren er meer, maar met alle bezuinigingen is dat wat er nu van over is. Ook bleek dat de Gezondheidsraad binnenkort met een advies komt over de bescherming van de gezondheid van de omwonenden. Leefmilieu vindt dat die bescherming tekortschiet, de sloten en rivieren in de buurt van de akkers zijn beter beschermd. Als je dan ook nog bedenkt dat daar de normen vaak overschreden worden, belooft dat niets goed. Hoog tijd dus voor een advies van de Gezondheidsraad en veel sterkte voor de mensen bij de NVWA, die met zo weinig mensen zoveel werk moeten verzetten.

Hierboven enkele dia’s uit de presentatie van de NVWA.

Bekijk hier de hele presentatie.

- terug naar boven -
 

Silent snow: film over pesticiden

POP’s (Persistent Organic Pollutants) zijn verboden sinds de Stockholm Conventie, maar worden nog steeds in veel landen geproduceerd en gebruikt. Met oceaanstromen en de wind worden ze naar de poolgebieden vervoerd waar ze zich ophopen in het vet van walvissen en zeehonden, het dieet van de Inuit. Het veroorzaakt er ziektes als kanker en onvruchtbaarheid en recent onderzoek toont aan dat kinderen met hoge concentraties van dit gif in hun bloed een significant lager IQ hebben.

“Het gif hoopt zich op in je lichaam en je geeft het door aan je kinderen door borstvoeding” weet Pipaluk Knudsen-Ostemann, een jonge Groenlandse. Ze wil graag kinderen en het steekt haar dat zij en haar volk vergiftigd worden door deze onafbreekbare pesticiden. In de film Silent Snow gaat ze op zoek naar de achtergronden van wat een wereldwijd ecologisch drama blijkt te zijn.

Ook in Nederland heeft het gebruik van pesticiden ernstige gevolgen voor het milieu en onze gezond­heid. De nieuwste gewasbeschermingsmiddelen zijn vele malen giftiger dan hun voorgangers en zorgen voor een versnelde afbraak van ons ecosysteem. Volgens dr. Jeroen van der Sluijs, verbonden aan de Universiteit Utrecht, is het Nederlandse oppervlaktewater inmiddels zwaar verontreinigd door deze stoffen.

Wil je weten waar de film draait kijk dan op de website http://www.silentsnow.org. Je kunt daar ook de DVD voor 20 euro bestellen.

- terug naar boven -
 

Gemeenten die geen chemische middelen gebruiken bij de onderhoud van het groen

Mei 2010. De meeste gemeenten gebruiken chemische bestrijdingsmiddelen voor het onderhouden van het groen en de verhardingen. Gelukkig zijn er ook enkele voorlopers onder de gemeenten, deze gemeenten hebben chemische middelen geheel afgezworen of geminimaliseerd. Om te inventariseren welke gemeenten dit zijn, stuurde Leefmilieu in het najaar van 2010, in samenwerking met de Health and Environment Alliance, álle Nederlandse gemeenten een verzoek om informatie. Hieronder staan de resultaten van gemeenten die aangeven (nagenoeg) geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruiken. Bent u een gemeente die geen bestrijdingsmiddelen gebruikt, maar u staat nog niet in het overzicht, stuur ons dan een reactie. We nemen u dan alsnog op in de lijst.
 

- terug naar boven -
 

Brochure ‘Six steps to pesticide reduction’

Deze brochure (in het engels) is een productie van HEAL (Health and Environment Alliance) in het kader van de ‘Sick of pesticides’ campagne. In zes stappen worden achtergrondinformatie en concrete tips gegeven hoe je in jouw omgeving vermindering van het gebruik kan realiseren. Als Nederlandse partner heeft Leefmilieu met haar activiteiten bijgedragen aan het tot stand komen van deze brochure. Als ‘good practice’ wordt een aantal Nederlandse Gemeenten genoemd, die voorloper zijn in het uitbannen dan wel minimaliseren van pesticidengebruik bij het onderhoud van groen.

Bekijk hier de brochure (Engelstalig).

- terug naar boven -
 

Effecten van biociden zijn onbekend, maar het gebruik is wijdverbreid

Maart 2011. Biociden zijn middelen om schadelijke organismen te bestrijden zoals kakkerlakken in flatgebouwen, Legionella in de waterleiding, en ook schimmelwerende verf bevat biociden. Ze worden gebruikt in huishoudens, publieke ruimtes en bedrijven.
Overheden in Europa hebben geen systematisch overzicht biocides-in-europevan de hoeveelheden en soorten biociden die gebruikt worden en wat het effect hiervan is op gezondheid en milieu. Ze beschikken ook niet over voldoende informatie om gebruik van alternatieven te stimuleren en richtlijnen voor gebruik in de buurt van kinderen (bijvoorbeeld in speeltuinen, kinderdag-verblijven) ontbreken. Deze hoofdconclusies kunnen getrokken worden uit het onderzoek dat het Pesticides Action Network Germany (PAN Germany) heeft gehouden in 20 EU lidstaten. Leefmilieu heeft de Nederlandse gegevens hiervoor verzameld.
De situatie in Nederland is niet gunstiger dan bovengeschetst, wel is in Nederland een trainingsprogramma verplicht voor gebruikers in de professionele ongediertebestrijding. Samen met Estland vormt Nederland hiermee een Europese uitzondering.
Bekijk hier het volledige rapport (Engelstalig).
 

- terug naar boven -
 

Veel gemeenten zijn grootgebruikers van bestrijdingsmiddelen

De uitzending van 8 januari 2011 van Zembla http://zembla.vara.nl/)">(http://zembla.vara.nl/) over gebruik van bestrijdingsmiddelen in de bollenteelt heeft de aandacht voor de risico’s van bestrijdingsmiddelen vergroot. Wat nog steeds weinig bekend is, is dat voor het onderhouden van openbaar groen en verhardingen ook zeer veel bestrijdingsmiddelen gebruikt worden. Gelukkig zijn er gemeenten die het gebruik van chemische middelen voor groenonderhoud afgezworen hebben, bijvoorbeeld de gemeenten Nijmegen en Amersfoort. Zij gebruiken bijvoorbeeld borstelwagens en spuiten met heet water om het onkruid te verwijderen.
Om een totaalbeeld te krijgen welke gemeente wel en welke gemeente geen bestrijdingsmiddelen gebruikt heeft Leefmilieu in het najaar 2010 alle Nederlandse gemeenten een brief gestuurd. We vroegen gemeenten ons te laten weten als zij geen bestrijdingsmiddelen DAR stoomt onkruid meer gebruikten. Slechts 7 gemeenten reageerden inhoudelijk, de antwoorden zijn vaak wel uitgebreid en gevarieerd. Zo geeft Krimpen aan de IJssel aan volgens de DOB-methode (Duurzaam Onkruid Beheer) te werken, deze methode minimaliseert het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Deze gemeente vermeldt ook nog expliciet dat bij speelplaatsen helemaal geen chemische middelen gebruikt worden. Dit is van groot belang, omdat kinderen een gevoelige groep zijn als het gaat om effecten van bestrijdingsmiddelen en andere chemische stoffen.
Elders op deze pagina vindt u een overzicht van de gemeenten die geen of nauwelijks bestrijdingsmiddelen gebruiken, we hopen dat in de toekomst steeds meer gemeenten aan dit lijstje toegevoegd kunnen worden.

Overigens…. De gemeenten Hardenberg en Zaltbommel bestempelden ons beleefde verzoek als reclame en reageerden verder niet inhoudelijk….
 

- terug naar boven -
 

Gebruik van pesticiden: het kan echt minder

21 december 2010. Pesticiden zijn slecht voor de gezondheid, er is bijvoorbeeld negatieve invloed op vruchtbaarheid en voortplanting, zo leerden de aanwezigen 12 november op de workshop ‘Gemeenten en particulieren tuinieren gezonder zonder pesticiden’. Gelukkig kan gebruik van pesticiden minder of zelfs helemaal uitgebannen worden als het gaat om openbaar en particulier groen. De gemeente Nijmegen presen¬teerde haar weg naar uitbanning van chemicaliën bij het groenonderhoud. Het zoeken naar de juiste aanpak en beeldkwaliteit kost tijd, en voorlichting aan de burgers is van groot belang. Vegen en de ‘WAVE-methode’ (met heet water wegspuiten van onkruid) vergen een andere frequentie van onder¬houd dan de traditionele methoden. Uiteindelijk is men nu steeds meer tevreden over het resultaat. De Vereniging voor Ecologisch Leven en Tuinieren uit Vlaanderen, vertelde over haar grootschalige voorlichting aan overheden en particulieren. Op de website www.zonderisgezonder.be is een zeer grote hoeveelheid informatie te vinden over milieuvriendelijker tuinieren. Beginnend bij de juiste aanleg en beheersplannen, maar ook tips hoe ongewenste gasten milieuvriendelijk verwijderd kunnen worden. Burgers kunnen in Vlaanderen in sommige steden ook een ecotuinscan laten uitvoeren en zo tips krijgen om hun tuin te verbeteren. Dit zou een mooi idee zijn voor Nederlandse gemeenten om op te pakken.
Algemene conclusie van de workshop was dat ook in Nederland veel meer voorlichting gegeven moet worden over de schadelijkheid van chemische bestrijdingsmiddelen die te koop zijn en bruikbare alternatieven. logo HEAL Daarnaast moeten we af van de gedachte dat elk sprietje onkruid verwijderd moet worden en elke mier meteen vernietigd moet worden, de woorden ‘onkruid en ongedierte’ zouden wat minder vaak in de mond genomen moeten worden. De workshop werd georganiseerd in samenwerking met HEAL, een Europese organisatie die zich inzet voor een goed en gezond milieu.

Bekijk hieronder het verslag van de workshop en de presentaties.
Verslag van de workshop.
Claudia van Steen: Inleiding Leefmilieu.
Fred Aalders: De bestrijdingdmiddelen voorbij.
Nel Roeleveld: Pesticiden en zwangerschap.
Greet Tijskens_Reductie van bestrijdingsmiddelen.
Anne Stauffer:Sick of Pesticides.

natuur-banner

- terug naar boven -
 

12 november 2010: Workshop: Gemeenten en Particulieren tuinieren gezonder zonder pesticiden

Pesticiden zijn bedoeld om giftig te zijn, ze moeten immers het ongewenste ongedierte of onkruid doden. Deze giftigheid beperkt zich helaas niet alleen tot dieren en onkruiden, pesticiden zijn ook voor onze eigen gezondheid een bedreiging. Gevoelige groepen, zoals kinderen, lopen hierdoor extra risico. Leefmilieu zet zich daarom in om het gebruik van pesticiden zoveel mogelijk te beperken. Zij doet dit in samenwerking met de Europese milieu- en gezondheidsorganisatie HEAL (Health and Environment Alliance), die over dit onderwerp een Europese campagne uitvoert.
Pesticiden kunnen vaak vermeden worden als het (openbaar) groen op een andere manier onderhouden wordt.
Op 12 november organiseerde Leefmilieu hierover een workshop, waarin onder meer een presentatie van de Gemeente Nijmegen die al 20 jaar zonder chemische middelen haar groen onderhoudt. Uit Vlaanderen kwam een spreker van de Vereniging voor ecologisch leven en tuinieren om praktische tips te geven.
 

- terug naar boven -
 

Teveel pesticiden maken ons ziek

Pesticiden worden op allerlei soorten plekken en voor allerlei soorten producten gebruikt. Waar we ook naartoe gaan, overal worden we blootgesteld aan pesticiden; van de parken en tuinen waarin we spelen, tot het voedsel dat we eten en de kleren die we dragen. Residuen van pesticiden kunnen worden gevonden in ons drinkwater, ons voedsel, de lucht die we inademen en zelfs in ons eigen lichaam.

In toenemende mate laat wetenschappelijk onderzoek verbanden zien tussen het gebruik van pesticiden, de blootstelling van mensen daaraan, en een slechte gezondheid. Kinderen, zwangere vrouwen en andere kwetsbare groepen zoals ouderen zijn gevoeliger voor mogelijke schadelijke effecten van pesticiden. Wetenschappers stellen dat er veranderingen nodig zijn om deze groepen te beschermen.
 

- terug naar boven -
 

Sick of Pesticides: Europabrede campagne voor bewustwording

foto bij pesticiden Leefmilieu voert samen met de Health and Environment Alliance (HEAL) een project uit om mensen in Europa bewust te maken van het verband tussen pesticiden en slechte gezondheid.

Doel van dit project is om:
- druk uit te oefenen op de Nederlandse regering om die aan te moedigen een ambitieus Nationaal Actieplan voor Vermindering van Pesticiden op te stellen
- om Nederlandse burgers en openbare lichamen te helpen om hun gebruik van pesticiden snel te verminderen.
Klik hier voor de speciale website over Pesticiden en slechte gezondheid.


Onderwerpen: